Historia Zespołu

Historia ZespołuZespół Pieśni i Tańca "Mały Śląsk" założony został w 1973 roku przez Edwarda Sosnę. Początkowo zespół  działał przy Domu Kultury w Radzionkowie jako Młodzieżowy Zespół Tańca Ludowego "Radzionkowianie". Pierwszym choreografem była Jolanta Siewierska. Grupa reprezentacyjna liczyła w tym czasie 30 członków. Program zespołu "Radzionkowianie" tworzyły tańce narodowe, takie jak polonez i krakowiak oraz tańce pochodzące z różnych regionów Polski, w tym śląskiego, cieszyńskiego i żywieckiego.

W 1978 roku Młodzieżowy Zespół Tańca Ludowego "Radzionkowianie" przekształcono w "Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Bytomskiej". Patronem Zespołu zostało Towarzystwo Miłośników Bytomia. Funkcję choreografa i kierownika artystycznego zespołu przejęła Regina Furmańska. Tancerze i śpiewacy koncertowali w wielu miastach Polski. Reprezentowali województwo śląskie na Jarmarku Łowickim w Łowiczu, Święcie Kwiatów w Skierniewicach, Tygodniu Kultury Beskidzkiej w Żywcu, Makowie Podhalańskim, Wiśle i Szczyrku. Na Wojewódzkim Przeglądzie Zespołów Ludowych otrzymali I miejsce i nagrodę Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego. W programie zespołu były tańce regionalne: rzeszowskie, śląskie, lubelskie, żywieckie, lubuskie i cieszyńskie.

W lipcu 1981 roku za zgodą Ministerstwa Kultury i Sztuki w Warszawie, jak również władz wojewódzkich i miejskich, w nagrodę za krzewienie kultury polskiej, zespół wyjechał do Francji. O wielkim sukcesie Polskiego Zespołu Folklorystycznego z Bytomia pisały gazety we Francji: "Grupa ta pełna ekspresji jest pierwszy raz we Francji. Zespół posiada wysokie kwalifikacje. Publiczność przekonała się o tym, widząc ewolucje tancerzy, śpiewaków i muzyków na podium przed zamkiem". Członkowie zespołu wzięli również w owym roku czynny udział w konfrontacjach Ruchu Artystycznego Młodzieży w Starym Sączu. Czas był wypełniony próbami i pracą. "Tu nie chodzi wyłącznie o teorię barw, żywiołowość ruchu, wspaniały, polski, śląski śpiew - tu chodzi o serdeczność, spontaniczność, ludzki stosunek przyjaciela do przyjaciela - chodzi o Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Bytomskiej" - wspominają pracownicy TVP z Warszawy: S. Kostrzewa i G. Łojak.
Swój pierwszy Jubileusz 10-lecia istnienia Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Bytomskiej obchodził w 1983 roku. Liczył wtedy 140 członków, tancerzy i chórzystów. Zajęcia prowadzone były w czterech grupach:

  • szkółce rytmiczno-umuzykalniającej
  • grupie przygotowawczej
  • grupie dziecięcej
  • grupie reprezentacyjnej

Istotnym wydarzeniem było objęcie w 1991 Zespołu Pieśni i Tańca Ziemi Bytomskiej patronatem przez Państwowy Ludowy Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk" profesora Stanisława Hadyny. Od tej chwili "Ziemia Bytomska" uzyskała prawo do używania nazwy " Mały Śląsk". Kierownikiem artystycznym został Grzegorz Kłaczek. Soliści zespołu "Śląsk" Beata Gluzicka i Kazimierz Ratajczak przejęli stanowiska konsultantów artystycznych i pedagogów.

Z okazji 20-lecia istnienia zespołu "Mały Śląsk" w 1993 jego członkowie przygotowali specjalny jubileuszowy program, który później stał się częścią koncertów w Polce i za granicą- we Włoszech, w Turcji i Niemczech. W tym też roku zespół wziął udział w nagraniu programu barbórkowego w TVP1 oraz audycji "Na polską nutę" w TVP Polonia.

W 1995 roku choreograf, Kazimierz Ratajczak, został kierownikiem artystycznym zespołu. Natomiast w 1997 roku członkowie, kadra oraz byli uczestnicy zajęć tanecznych i chóralnych powołali Stowarzyszenie Miłośników Zespołu Pieśni i Tańca "Mały Śląsk", które działa do dziś.

Historia Zespołu

Jubileusz 25-lecia istnienia zespołu obchodzono w 1998 roku. Zespół często koncertował w okresie pięciu lat od ostatniego jubileuszu, dając około 100 koncertów wkraju i poza jego granicami, między innymi we Francji, Włoszech, na Ukrainie, Litwie i Węgrzech, a także w Finlandii i Portugalii. Wiele festiwali i przeglądów w kraju czy za granicą doceniło wysoki poziom artystyczny zespołu, co przełożyło się na liczne nagrody i wyróżnienia. Tancerze zdobyli I miejsce na Ogólnopolskim Festiwalu Zespołów Tanecznych w Rydzynie, Bojanowie, Lesznie. Cały zaś Zespół został Laureatem IV Ogólnopolskiego Festiwalu Zespołów Tanecznych Dzieci i Młodzieży Szkolnej w Gorzowie Wielkopolskim. "Mały Śląsk" doceniono również za granicą, przyznając mu pierwsze miejsce na Międzynarodowym Festiwalu Zespołów Folklorystycznych w Samsun w Turcji. Zdolności wokalne członków zespołu zostały nagrodzone II miejscem w Przeglądzie "Śląskie Śpiewanie" oraz III miejscem na Ogólnopolskim Festiwalu Kolęd i Pastorałek w Będzinie.

W 2001 roku Zespół Pieśni i Tańca "Mały Śląsk" otrzymał Nagrodę Przewodniczącego Miasta Radzionkowa. Rada Miasta doceniła wkład zespołu w krzewienie kultury regionu. "Mały Śląsk" wielokrotnie brał udział w nagraniach programu "Śląska laba", jak również programów tematycznych (np. z okazji Dnia Matki), co było efektem wieloletniej współpracy z Telewizją Katowice.

W 2003 roku z okazji 30-lecia istnienia Zespół Pieśni i Tańca "Mały Śląsk" przygotował specjalny koncert jubileuszowy, w którym udział wzięły wszystkie grupy działające w tym czasie w zespole, jak również byli członkowie, którzy zaprezentowali kilka tańców, z jakimi kiedyś koncertowali. Z okazji tego jubileuszu zespół został uhonorowany Odznaką Zasłużonego dla Województwa Śląskiego i otrzymał Nagrodę im. Wojciecha Korfantego. Uroczystość odbyła się w Katowicach, w gmachu Sejmiku Śląskiego. "Mały Śląsk" podziękował za uznanie, śpiewając wiązankę śląskich pieśni.

W ciągu kolejnych lat Zespół Pieśni i Tańca "Mały Śląsk" podróżował po wielu krajach Europy. Członkowie odbyli tourne po Włoszech, Francji i USA. "Mały Śląsk" odwiedził min. Krym  Serbię, Turcję oraz Bułgarię. W każdym z tych krajów program koncertowy był przyjmowany entuzjastycznie i nagradzany wielkimi brawami.

Kadra Zespołu Pieśni i Tańca "Mały Śląsk" na przestrzeni lat zmieniała się, choć w ciągu trzydziestu lat nie były to zmiany częste. Przez lata działali w zespole choreografowie i kierownicy artystyczni:

  1. Edward Sosna – działacz społeczny, założyciel zespołu i jego kierownik artystyczny w latach 1973-1977, z zamiłowania folklorysta, z zawodu górnik; mimo braku wykształcenia choreograficznego udało mu się zachęcić do pracy w zespole utalentowaną grupę dziewcząt i chłopców z większości radzionkowskich szkół

  2. Jolanta Siewierska – choreograf i kierownik artystyczny w latach 1977-1978; była pierwszą osobą mającą przygotowanie do pracy z zespołem ludowym. Była również kierownikiem Ludowego Zespołu Pieśni i tańca "Halka" w Lublińcu

  3. Regina Furmańska – kierownik artystyczny w latach 1978-1989, solistka baletu i choreograf, autorka do dziś tańczonych układów. Była osobą charyzmatyczną, bardzo wymagającą, nie cierpiącą sprzeciwu, ale jednocześnie opiekuńczą i wrażliwą;

  4. Beata Gluzicka – była solistka Państwowego Ludowego Zespołu Pieśni i Tańca "Śląsk", przez wiele lat konsultant artystyczny zespołu i choreograf najmłodszych grup dziecięcych i młodzieżowych, odpowiada za układy choreograficzne i przygotowanie baletowe członków zespołu. Karierę choreografa zakończyła po Jubieluszu 35-lecia zespołu.

  5. Grzegorz Kłaczek – kierownik artystyczny w latach 1989-1995, były członek zespołu, po ukończeniu szkoły średniej zdobył uprawnienia choreografa i związał swoją zawodową przyszłość z zespołem. Ukończył katowicki AWF, obecnie dyrektor Szkoły Podstawowej nr 2 im. Jana Pawła II w Radzionkowie, do dziś prowadzi młodzieżowe i dziecięce grupy zespołu "Mały Śląsk"

  6. Kazimierz Ratajczak – konsultant artystyczny w latach 1991-1995, następnie od roku 1995 do dnia dzisiejszego kierownik artystyczny zespołu. Były solista Państwowego Ludowego Zespołu Pieśni i Tańca "Śląsk", odpowiada za wyszkolenie taneczne i całokształt wizerunku "Małego Śląska". Prowadzi dwie grupy reprezentacyjne Zespołu Pieśni i Tańca "Mały Śląsk"

Tekst: Ewelina Taul

Autor: Dawid Tomczyk